12 Οκτ 2010

Έκθεση Τέχνης: Γιώργος Μαυροΐδης

«Μαυροΐδης, παιδί μου, όπως λέμε Ροΐδης, με λίγο μαύρο μπροστά», διόρθωνε ο Γιώργος Μαυροΐδης όσους έκαναν λάθος το όνομά του, γράφοντας Μαυροϊδής ή Μαυροειδής. Το μόνο που τον πείραζε, λένε, ήταν να γραφτεί λάθος το όνομά του.

Αυτός ο αυτοδίδακτος ζωγράφος έμελλε να γίνει καθηγητής στην ΑΣΚΤ (1959-1982) και διευθυντής της και πρύτανης (1975- 1978), δάσκαλος δεκάδων καλλιτεχνών. Η δυναμική - εκφραστική πινελιά του, η αγάπη του στην εξπρεσιονιστική παραμόρφωση τον επέβαλαν στις πρωτοποριακές δυνάμεις της εγχώριας εικαστικής σκηνής. «Δεν πιστεύω ότι σ’ αυτό το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα υπήρξε άλλος πιο «ζωγραφικός» ζωγράφος που να κολυμπούσε τόσο κατάβαθα και προσωπικά στην πλαστική έκφραση», γράφει γι’ αυτόν ο Παναγιώτης Τέτσης.

Η έκθεση «Γιώργος Μαυροΐδης. Ανθρωποκεντρική ζωγραφική 1947-2003», που οργανώνει το Ιδρυμα Β. και Μ. Θεοχαράκη (Βασ. Σοφίας 9), από 21 Οκτωβρίου έως 5 Ιανουαρίου, έρχεται να μας θυμίσει το ζωγραφικό έργο και την προσωπικότητα του καλλιτέχνη, επτά χρόνια μετά τον θάνατό του. Η εικαστική ανθρωπογεωγραφία του παρουσιάζεται στην έκθεση μέσα από εκατό και πλέον μνημειακούς πίνακες και περίπου εβδομήντα σχέδια.
Ο Γιάννης Τσαρούχης, που μαζί του δούλεψε ως έφηβος ο Μαυροΐδης, είχε πει εκθειάζοντας το ταλέντο του: «Κάθε φορά που πιάνει το πινέλο στα χέρια του, είναι έτοιμο να μεταφράσει την όρασή του, το νόημα των πραγμάτων, στη γλώσσα της ζωγραφικής που κατέχει». Μορφές και τοπία είναι τα θέματά του. Ζωγράφιζε μορφές οικείες, χωρίς εξιδανικεύσεις. «Οι ακίνητες πόζες των μοντέλων του ίσως μαρτυρούν την εμμονή του απέναντι στην αλήθεια της ζωής», παρατηρεί ο επιμελητής Τάκης Μαυρωτάς. Προσπάθησε να εισχωρήσει στη βαθύτερη έκφραση των φίλων του όταν τους απεικόνισε στον καμβά: Μίλτος Σαχτούρης, Ανδρέας Εμπειρίκος, Ανδρέας Βουρλούμης, Διονύσης Φωτόπουλος, Οδυσσέας Ελύτης κ.ά. «Η εικονιζόμενη μορφή, σε αρκετές περιπτώσεις, γίνεται έμμονη ιδέα, όπως για παράδειγμα στα πολυάριθμα πορτρέτα της Αναστασίας ή της συζύγου του, Κίτσως Μαυροΐδη», σχολιάσει ο Τ. Μαυρωτάς.
Η προσωπικότητα, η μόρφωση και η ζωή του Μαυροΐδη αποτελούν ξεχωριστά κεφάλαια στην ιστορία αυτού του καλλιτέχνη. Δεν είναι τυχαίο πως σ’ αυτά αναφέρονται κυρίως περισσότερο τα κείμενα που γράφτηκαν για τον κατάλογο της έκθεσης.
Η καταγωγή του από τον πατέρα ήταν μια αριστοκρατική οικογένεια της Κύπρου κι από μια Πειραιώτισσα μάνα. Ο ίδιος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1912, πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Κύπρο, σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα και εργάστηκε στο Διπλωματικό Σώμα από το 1946 έως το 1959. «Κομψό, ώριμο κύριο με περιποιημένο μούσι και διαπεραστική γαλανή ματιά», τον θυμάται ο Αγγελος Παπαδημητρίου, που νιώθει μεγάλη τιμή που τον είχε χρίσει φίλο του, «αυτός που στις φιλίες ήταν ο πιο δύσκολος». Αγαπούσε «τους ωραίους και αξιόλογους ανθρώπους», γράφει η γλύπτρια Ναταλία Μελά, αναφέροντας τους Αρη Κωνσταντινίδη, Τσαρούχη, Εμπειρίκο, Χατζιδάκι, Μόραλη και Γκίκα. «Οι γυναίκες», συνεχίζει, «παίξαν μεγάλο ρόλο στη ζωή του, διότι σαν αισθησιακός άνθρωπος που ήταν τις εγεύετο με περίσσιαν ηδονή, όπως και το φαγητό που πάντοτε του άρεσε να ‘ναι το καλύτερο που υπάρχει».Αυτός ο αριστοκράτης, όπως όλοι τον περιγράφουν, είχε μια σπάνια παιδεία και πνευματική συγκρότηση. Δεινός συζητητής, είχε γράψει ποιήματα, μελέτες και είχε μεταφράσει θεατρικά έργα, όπως μας θυμίζει ο Θανάσης Νιάρχος.

«Τα έργα μου»
«Ζωγραφίζω από μικρό παιδί, και τα έργα μου πιστεύω πως γίνονται για να μιλούν για τη ζωή ζωγραφικά. Τα περιστατικά κι οι περιπέτειες μιας μακριάς ζωής πρέπει να γίνουν ένα με τη ζωγραφική μου προσπάθεια, όπως και λίγα πρόσωπα, που τα θυμάμαι πάντα με αγάπη σαν όνειρα απραγματοποίητα, γιατί έτσι είναι η ζωή» (Γιώργος Μαυροΐδης).
ΔΗΜΗΤΡΑ ΡΟΥΜΠΟΥΛΑ
http://www.ethnos.gr/